nowa ofen­sywa człowieka przeciwko chorobom

Przygotowany program można uznać za nową ofen­sywą człowieka przeciwko chorobom po klęsce, jaką poniosła Światowa Organizacja Zdrowia w walce z malarią w latach pięćdziesiątych. Był to wówczas czo­łowy program ŚOZ, na którego realizację przeznaczo­no potężne środki. Zastosowano bardzo skuteczne pre­paraty insektobójcze, m.in. DDT. W niektórych kra­jach choroba zaczęła się cofać i w latach sześćdziesią­tych zanotowano jej zahamowanie, a nawet odwrót w wielu krajach. Jednak wy­buchła z nową siłą. Należałoby zatem odpowiedzieć na pytanie: dlaczego medycyna poniosła klęskę?

Jest to bardzo złożone ekologicznie zagadnienie, obej­mujące zarówno biologię pasożyta, jego przenosicieli — komarów, jak i zachowanie się człowieka oraz warun­ki środowiskowe, w jakich żyje. Okazało się, że meto­da zwalczania komarów przenoszących zarazki przesta­ła być skuteczna; komary po prostu uodporniły się na DDT i inne środki chemiczne. Trzeba było zmieniać preparaty. Zaczęto wprowadzać coraz silniejsze, a za­razem coraz bardziej toksyczne i oczywiście droższe środki, np. pochodzenia fosforo-organicznego. Podobne zjawisko wystąpiło m.in. w Afryce, Azji Południowo--Wschodniej przy zwalczaniu ślimaków roznoszących zarazki choroby zwanej schistosomatozą, przybierającej postać schorzenia jelit lub dróg moczowych. Choroba ta może powodować bardzo ciężkie stany, trwałe ka­lectwo, a nawet prowadzić do zgonów. Człowiek zaraża się nią przede wszystkim brodząc w wodzie. Jak jed­nak tego uniknąć, skoro np. ryż, będący podstawą wy